Adalet Bakanı Akın Gürlek, “2017 yılından bu yana 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli arasında uzlaşma sağlanmıştır” şeklinde konuştu.
Ankara’daki bir otelde düzenlenen Uzlaştırma Ödül Töreni ve Alternatif Çözümlerde 10. Yıl Sempozyumu’na Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ceza İşleri Genel Müdürü Hazım Aslancı ve birçok savcı ile davetli katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan etkinlikte konuşan Bakan Gürlek, uyuşmazlıkların taraflarını ve toplumu tatmin edecek biçimde adil, hızlı, basit ve maliyet açısından en az şekilde çözümlemenin maddi hukuk ve yargılama hukukunun temel hedefleri arasında yer aldığını belirtti. Gürlek, “Bakanlığımız, yargının görevini eksiksiz bir şekilde yerine getirmesi ve adaletin hızla sağlanması için kesintisiz bir çalışma yürütmektedir. Bu bağlamda ceza uyuşmazlıklarının hızlı ve etkili bir biçimde sonuçlandırılmasını sağlayacak alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine büyük önem veriyoruz. 2005 yılından itibaren yürütülen reform çalışmalarıyla ülkemizin ceza mevzuatı, modern dünyada geçerli insan odaklı yaklaşımlar dikkate alınarak güncellenmiştir. Gerçek ve sanal ortamlardaki insan ilişkilerinden kaynaklanan suçların yol açtığı maddi ya da manevi zararların uygun bir biçimde telafi edilmesi ise önemli bir meseledir” diye ifade etti.
“Mağdurun korunması ve adalete erişimin kolaylaştırılması bu başarının vazgeçilmez unsurlarıdır”
Ceza adalet sisteminin hukuk devletinin temel güvencelerinden biri olduğunu vurgulayan Bakan Gürlek, “Bu sistemin başarısı yalnızca suçların soruşturulması, kovuşturulması ve yaptırıma bağlanmasıyla ölçülemez. Mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması, uyuşmazlıkların makul sürede çözüme kavuşturulması ve toplumun adalet sistemine olan güveninin artırılması da bu başarının ayrılmaz unsurlarıdır. Her uyuşmazlığın aynı yargılama sürecine tabi tutulması her zaman en etkili çözüm olmayabilir. Ceza adalet sistemimizde uzlaştırma, seri muhakeme, ön ödeme gibi kurumlar ile basit yargılama usulleri dahilinde çeşitli çözüm imkanları sunmaktadır. Farklı hukuki amaçlara sahip bu mekanizmaların ortak noktası ise ceza adaletinin daha etkin işlemesine katkıda bulunmaktır” dedi.
“Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutlarından biri onarıcı adalet anlayışıdır”
Alternatif çözüm yollarının amacının adaletten vazgeçmek değil; uyuşmazlığın niteliğine uygun yöntemlerle en hızlı şekilde adaleti sağlamak olduğunu belirten Gürlek, “Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutlarından biri onarıcı adalet anlayışıdır. Ceza adaletini yalnızca suçun işlenip işlenmediği üzerinden değerlendirmek eksik kalabilir. Mağdurun uğradığı zararın giderilmesi ve yaşadığı mağduriyetin dikkate alınarak süreçte söz sahibi olabilmesi de önemli unsurlardır. Onarıcı adalet yaklaşımı bu ihtiyaçlara cevap vermeyi; failin davranışlarının sonuçlarını anlamasını sağlamayı hedefler. Sürecin gönüllülük esasına dayalı olması büyük bir önem taşımaktadır. Burada üzerinde durmamız gereken konulardan biri alternatif çözüm yollarının cezasızlık algısına yol açıp açmadığıdır. Öncelikle belirtmeliyim ki alternatif çözümler ile cezasızlık kavramları birbirinden farklıdır. Alternatif çözüm yolları kanunun suç olarak tanımladığı fiilleri küçümsemez.” dedi.
Bakan Gürlek, alternatif çözüm mekanizmalarının sorumluluktan kaçış olarak değil; kanunun öngördüğü şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek bu yolların cezasızlık algısını önleyip yargılamaların hızlanmasına yardımcı olduğunu belirtti. Ayrıca güvenin artırılmasının cezanın kesinliği, hızlığı ve hukukun öngörülebilir uygulanmasıyla mümkün olacağını vurguladı.
“Uzlaştırma kurumu 2016 yılında yapılan köklü değişikliklerle büyük bir ivme kazandı”
Bakan Gürlek yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözümlenmesi vatandaşlarımızın duruşmalara katılmak için işinden izin alma zorunluluğunu azaltmaktadır. Bu yaklaşım sadece dosya sayısını azaltmakla kalmaz; aynı zamanda adli kaynakların doğru kullanımı ile iş süreçlerinin iyileştirilmesini hedefler. İlk kez 2005 yılında ceza adalet sistemimize dahil edilen uzlaştırma kurumu 2016 yılı Aralık ayında yapılan köklü değişikliklerle büyük bir ivme kazanmıştır. Yapılan düzenlemelerle uzlaştırma kurumu artık cezai yargılamanın yükünü hafifleten etkin bir yapı haline gelmiştir.”
Bakan Gürlek ayrıca uzlaştırma sürecinde tarafların bağış yapma veya sosyal sorumluluk projelerine destek verme gibi konular üzerinde de anlaşabildiğini belirtti. Uzlaştırmanın etkin uygulanabilmesi amacıyla 2016 yılında Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı’nın yanı sıra cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde uzlaştırma bürolarının kurulduğunu ifade eden Bakan Gürlek eğitimler aracılığıyla uygulamanın niteliğinin güçlendirildiğini dile getirdi.
“2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli uzlaşmıştır”
Bakan Gürlek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Uzlaştırmacı siciline kayıtlı yaklaşık 30 bini aşkın uzlaştırmacı görev yapmaktadır. Uzlaştırma kurumu; hakimlerimiz, cumhuriyet savcılarımız, uzlaştırmacılarımız ve büro personelinin özverili çalışmaları sayesinde sağlam temeller üzerine inşa edilmiştir ve toplumdan olumlu karşılık bulmuştur. 2017’den günümüze kadar 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli arasında uzlaşma sağlanmıştır. Diğer alternatif çözümlerde de başarı sağlanmış; seri muhakeme gibi yöntemlerle çok sayıda dosya sonuçlandırılmıştır.”
“Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi öncelikli çalışma alanlarımız arasındadır”
Gürlek asıl hedeflerinin yargı teşkilatının iş yükünü yönetilebilir hale getirirken aynı zamanda adalet hizmetinin kalitesini de sürekli artırmak olduğunu belirterek “Hakimlerin, savcıların ve ilgili personelin mesleki bilgi düzeylerinin geliştirilmesi; mağdur haklarının gözetilmesi; kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi bizim için öncelikli çalışma alanlarımızdandır.” şeklinde konuştu.
Bakan Gürlek Uzlaştırma Ödül Töreni kapsamında başarılı çalışanlara plaket takdim ettiktan sonra program sona erdi.
